Her bir ekipmanın anma gücü (kW), çalışma periyodu, aynı anda çalışma olasılığı (eşzamanlılık faktörü) ve talep katsayıları ile gerçek talep gücü hesaplanır. Bursa'nın Demirtaş OSB'sinde bir otomotiv tesisinde yapılan analizde, kurulu güç 1200 kW iken talep gücü 780 kW olarak belirlenmiş, 1000 kVA trafo seçilmiştir. Bu hesaplamalar eksik yapılırsa ya trafo yetersiz kalır ya da gereksiz büyük trafo yatırımı yapılır.

TS HD 603/604 standartlarına göre kablo kesitleri hesaplanır. Gerilim düşümü, aydınlatma devrelerinde %3'ü, kuvvet devrelerinde %5'i aşmamalıdır. Nilüfer OSB'de bir metal işleme tesisinde yapılan güç artışında, ana besleme hattının 400 metre olması nedeniyle 3x185 mm² XLPE kablo seçilmiş, gerilim düşümü %3,2 olarak gerçekleşmiştir.

Kısa devre akımları hesaplanır, kesici seçimi (termik-manyetik, elektronik şalter) ve koruma koordinasyonu yapılır. Selektif koruma ile arıza sadece ilgili devrede kalır, üretimin tamamı durmaz. Bursa OSB'de bir plastik enjeksiyon tesisinde yapılan koruma koordinasyonu ile ana şalter attığında sadece ilgili makine durmuş, diğer hatlar çalışmaya devam etmiştir.

Güç artışı ile ana dağıtım panosu kapasitesi yetersiz kalır. Yeni pano projesi ile bara kesitleri, şalterler ve ayırıcılar yenilenir. Bursa'nın Yıldırım ilçesindeki bir metal fabrikasında 400A'lik ana pano 800A'lik yeni pano ile değiştirilmiştir.

Güç artışı sonrası reaktif güç ihtiyacı artar. Kompanzasyon panosu revize edilmezse reaktif ceza kaçınılmazdır. Hasanağa OSB'de yapılan bir projede 200 kVAr'lik kompanzasyon 400 kVAr dinamik sisteme yükseltilmiştir.

Eski tesisatta kablo kesitleri yeni yükleri taşıyamaz. Gerilim düşümü hesaplarına göre kablo ve busbar yenilemesi yapılır. Nilüfer OSB'de bir otomotiv tesisinde ana besleme kabloları 3x95 mm²'den 3x185 mm²'ye çıkarılmıştır.

Fabrikalarda elektrik güç artışı, sistematik bir mühendislik sürecidir. İlk adım, mevcut tesisin envanterinin çıkarılmasıdır. Tüm motorlar, aydınlatma sistemleri, ısıtıcılar, kompresörler ve üretim makinelerinin etiket güçleri (kW) tek tek kaydedilir. Bu verilerle kurulu güç tablosu oluşturulur. İkinci adım, yük profili analizidir. Üretim vardiyaları, mevsimsel değişiklikler ve gelecek dönem yatırım planları dikkate alınarak talep gücü hesaplanır. Burada eşzamanlılık faktörü (diversity factor) ve talep katsayıları kullanılır. Örneğin, bir otomotiv yan sanayi tesisinde 20 adet CNC tezgâh bulunuyorsa, hepsi aynı anda maksimum güçte çalışmaz; tipik eşzamanlılık faktörü 0,65-0,75 arasında değişir.

Üçüncü adım, trafo kapasite değerlendirmesidir. Mevcut trafo gücü (kVA) hesaplanan talep gücünün %20 üzerinde değilse yeni trafo gereklidir. Dördüncü adım, proje tasarımıdır. Yeni trafo gücüne göre OG/AG bağlantı şemaları, kablo kesitleri, gerilim düşümü analizleri ve kısa devre hesapları yapılır. Beşinci adım, UEDAŞ başvurusudur. Hazırlanan proje, tapu, imar durumu ve diğer evraklarla birlikte UEDAŞ dijital portalına yüklenir. Altıncı adım, onay ve uygulamadır. Proje onaylandıktan sonra enerji müsaadesi alınır, bağlantı anlaşması imzalanır ve saha montajı başlar. Yedinci adım, devreye alma ve testlerdir. Trafo montajı, OG hücre bağlantıları, kompanzasyon revizyonu yapılır; topraklama ölçümü, termal kamera kontrolü ve harmonik analiz ile sistem devreye alınır.

Bursa'nın Demirtaş OSB'de faaliyet gösteren bir metal işleme tesisinde bu adımlar izlenmiş, 630 kVA'lık mevcut trafo 1250 kVA'ya yükseltilmiş, üretim duruşları %100 ortadan kalkmıştır. Süreç toplam 5 hafta sürmüş, üretim sadece iki gün hafta sonu durmuştur.

Trafo gereksinimi, yalnızca güç miktarına değil, bağlantı tipine ve mevcut altyapıya bağlıdır. Genel kural: 100 kVA'nın üzerindeki güç artışları genellikle yeni trafo veya trafo güçlendirmesi gerektirir. Ancak kesin sınır, mevcut trafonun yedek kapasitesine göre belirlenir. Örneğin, mevcut 500 kVA'lık bir trafo %60 yükte çalışıyorsa (300 kVA), 100 kVA'lık bir artış (toplam 400 kVA) trafo değişimi gerektirmez. Ancak aynı trafo %85 yükte (425 kVA) çalışıyorsa, 100 kVA'lık artış (525 kVA) trafoyu aşırı yükleyeceğinden trafo değişimi zorunludur.

Bir diğer önemli eşik: Orta gerilim bağlantı zorunluluğu. 1000 kVA ve üzeri kurulu güçlerde, dağıtım şirketleri genellikle orta gerilim (OG) bağlantı talep eder. Bu durumda sadece trafo değil, OG hücreler, koruma röleleri ve ayrı bir trafo merkezi binası da gerekir. Bursa'nın Nilüfer OSB'de faaliyet gösteren bir otomotiv tesisinde, 800 kVA'dan 1600 kVA'ya güç artışı yapılırken OG bağlantı zorunluluğu doğmuş, 154 kV/34.5 kV'luk yeni bir trafo merkezi kurulmuştur.

Sanayi tesislerinde bir diğer kritik eşik: Yangın yönetmeliği kapsamında trafo tipi seçimi. Kapalı alanda kurulacak trafolar için kuru tip trafo zorunludur. Kuru tip trafolar 2500 kVA'ya kadar üretilebilmektedir. Daha yüksek güçlerde yağlı tip trafo kullanılır, ancak bu durumda ayrı bir trafo odası ve yangın söndürme sistemi (Novec, FM200) zorunludur.

Bursa'da 10 büyük organize sanayi bölgesi bulunmaktadır: Bursa OSB (BOSB), Demirtaş OSB (DOSAB), Nilüfer OSB (NOSAB), Uludağ OSB (UOSB), Hasanağa OSB (HOSAB), Kayapa OSB (KAYOSB), Barakfakih OSB, Akçalar OSB, Kestel OSB, Gürsu OSB. Her OSB'nin kendine özgü altyapı özellikleri ve bağlantı prosedürleri vardır.

Bursa OSB (BOSB): Türkiye'nin ilk OSB'sidir. Altyapısı en gelişmiş bölgelerden biridir. Güç artış başvurularında OSB yönetiminden ön izin alınması zorunludur. BOSB'da son 3 yılda otomotiv sektöründeki firmaların güç artış talepleri %45 artmıştır. Trafo merkezi kurulumları için OSB'nin belirlediği standart proje şartnameleri vardır.

Demirtaş OSB (DOSAB): Yeşil OSB sertifikasına sahiptir. Güç artış projelerinde enerji verimliliği raporu talep edilmektedir. DOSAB'da tekstil ve metal işleme firmaları yoğundur. Boyahane tesislerinde harmonik filtreli kompanzasyon zorunluluğu vardır. 2024 yılında DOSAB'da yapılan güç artış projelerinin %60'ı kompanzasyon revizyonunu da kapsamıştır.

Nilüfer OSB (NOSAB): Otomotiv yan sanayinin kalbidir. Robotik hatlar, pres makineleri ve otomasyon sistemleri yüksek harmonik üretir. NOSAB'da güç artış projelerinde harmonik analiz ve filtre projelendirmesi neredeyse standart hale gelmiştir. OSB yönetimi, güç artışı sırasında enerji yönetim sistemi (SCADA) kurulumunu teşvik etmektedir.

Uludağ OSB (UOSB): Tekstil ve kimya sektörlerinin yoğun olduğu bölgedir. Boyahane tesislerinde sıcaklık kontrolü için otomatik voltaj regülatörleri (AVR) ve UPS destekli sistemler zorunludur. Atık ısı geri kazanım sistemleri ile entegre güç artış projeleri teşvik edilmektedir.

Hasanağa OSB (HOSAB): 2025 yılında Yeşil OSB sertifikası almıştır. Kimya ve otomotiv sektörleri yoğundur. ATEX uyumlu projeler için özel denetimler vardır. Güç artış projelerinde patlama korumalı ekipman kullanımı zorunludur.

Kayapa OSB (KAYOSB): Otomotiv, metal ve plastik sektörlerinin yükselen üssüdür. 2026 yılı itibarıyla güç artış taleplerinde %35 artış yaşanmıştır. OSB altyapısı yeni olduğu için şebeke kapasitesi genellikle yeterlidir.

Barakfakih OSB: Yıldırım ilçesi sınırlarında, küçük ve orta ölçekli sanayi tesislerinin yoğun olduğu bölgedir. Güç artış projelerinde genellikle 500-1000 kVA aralığında trafo değişimleri yapılmaktadır.

Akçalar OSB, Kestel OSB, Gürsu OSB: Bu bölgelerde daha çok tekstil, mobilya ve gıda sektörleri faaliyet göstermektedir. Güç artış projelerinde mevsimsel yük değişimleri dikkate alınmalıdır. Özellikle yaz aylarında soğutma yükleri nedeniyle trafo kapasitesi sınırlara dayanabilmektedir.

Elektrik güç artırımı maliyeti, proje kapsamına göre büyük farklılıklar gösterir. Maliyeti belirleyen ana kalemler şunlardır:

• Trafo gücü ve tipi: Yağlı tip trafolar kuru tipe göre %20-30 daha ekonomiktir. Ancak yangın riski yüksek alanlarda kuru tip zorunludur. 1000 kVA yağlı tip trafo ile kuru tip trafo arasında yaklaşık 150.000-200.000 TL fark vardır.
• OG hücre ve koruma sistemleri: Orta gerilim bağlantısı gerekiyorsa, OG hücre (giriş, ölçü, çıkış), koruma röleleri, haberleşme altyapısı ve trafo merkezi inşaatı maliyete eklenir. Bu kalem toplam maliyetin %25-35'ini oluşturur.
• Kablo ve pano yenileme: Mevcut tesisatın güç artışını karşılayıp karşılamadığına bağlıdır. 200 metreden uzun besleme hatlarında kablo maliyeti önemli yer tutar. Bakır fiyatlarındaki dalgalanmalar doğrudan maliyeti etkiler.
• Kompanzasyon revizyonu: Güç artışı sonrası kompanzasyon kapasitesi yetersiz kalır. Yeni kondansatör grupları, kontaktörler, harmonik filtreler ve enerji analiz cihazları eklenir. Bu kalem, toplam proje maliyetinin %10-15'ini oluşturur.
• Proje ve mühendislik hizmetleri: Yetkili proje firması tarafından yapılan yük analizi, proje çizimi, UEDAŞ başvuru ve takip süreci, saha keşfi ve devreye alma desteği bu kapsamdadır.
• Güvence bedeli farkı: Güç artışı ile birlikte sözleşme gücü artar. 2026 yılı sanayi grubu güvence bedeli 746 TL/kW'dır. 500 kW artış için yaklaşık 373.000 TL güvence bedeli ödenir. Bu bedel abonelik sonlandığında iade edilir.

Bir örnekle somutlaştıralım: Bursa'nın İnegöl ilçesinde bir mobilya fabrikasında, mevcut 500 kVA trafo 1000 kVA'ya yükseltilmiş, OG bağlantı gerekmemiş, kompanzasyon revizyonu yapılmış, kablo ve pano yenilenmiştir. Toplam yatırım bedeli (güvence bedeli hariç) yaklaşık 450.000 TL olarak gerçekleşmiştir. Reaktif cezaların ortadan kalkması ve üretim duruşlarının önlenmesi ile yatırım 2 yılda kendini amorti etmiştir.

Elektrik güç artırımı başvurusu için aşağıdaki belgeler eksiksiz hazırlanmalıdır. Eksik evrak, UEDAŞ tarafından ret veya süre uzatımına neden olur:

• Tapu fotokopisi: Tesisin bulunduğu parsele ait güncel tapu belgesi. Kat irtifakı veya kat mülkiyeti şerhi aranır.
• İmar durumu belgesi: Belediyeden alınan, yapının imar durumunu gösteren belge. OSB içinde ise OSB yönetiminden alınır.
• Mevcut abonelik faturası: Son 3 aya ait fatura veya sayaç görseli. Abonelik numarası ve sözleşme gücü bilgisi içermelidir.
• Yeni ekipman listesi: Güç artışına neden olan tüm yeni makinelerin marka, model, anma gücü (kW/kVA), adet ve çalışma periyodu bilgilerini içeren liste.
• Yetkili proje firması tarafından hazırlanmış onaylı elektrik projesi: Yük analizi raporu, tek hat şeması, pano yerleşim planı, kablo güzergahı, topraklama projesi ve kompanzasyon projesini içermelidir. AutoCAD (.dwg) ve PDF formatında sunulur.
• Başvuru dilekçesi: Abone adına düzenlenmiş, talep edilen yeni güç miktarını (kW/kVA) açıkça belirten imzalı dilekçe. Tüzel kişilerde imza sirküleri eklenir.
• Yangın yönetmeliği uygunluk beyanı: FR/GS kablo kullanıldığına dair proje notu ve yangın algılama sistemlerinin varlığına ilişkin beyan.
• Varsa yeşil OSB sertifikası veya enerji verimliliği etüt raporu: Yeşil OSB'lerde ek olarak talep edilebilir.

Mir Elektrik Proje Ofisi olarak, tüm bu belgelerin hazırlanmasından UEDAŞ'a teslimine, proje onay takibinden saha uygulama koordinasyonuna kadar tüm süreci yönetiyoruz. Bursa'nın 17 ilçesinde ve 10 OSB'sinde yüzlerce başarılı güç artış projesi tamamladık.

Güç artışı yapıldığında, tesisteki motorlar, transformatörler, sürücüler ve diğer endüktif yüklerin toplam reaktif güç ihtiyacı da artar. Kompanzasyon sistemi bu yeni ihtiyacı karşılamazsa, çekilen reaktif enerjinin aktif enerjiye oranı (tanφ) yönetmelikte belirtilen sınırı (%20'ye karşılık gelen cosφ=0,98) aşar ve reaktif ceza kesilir.

Reaktif ceza, enerji faturasının önemli bir kısmını oluşturabilir. Örneğin, Bursa'nın Gürsu ilçesinde bir tekstil tesisinde güç artışı yapılmış ancak kompanzasyon revize edilmemiştir. Aylık elektrik faturası 180.000 TL iken, reaktif ceza 42.000 TL olarak gelmiştir. Kompanzasyon revizyonu sonrası ceza tamamen sıfırlanmış, 6 ayda revizyon maliyeti çıkarılmıştır.

Kompanzasyon revizyonu kapsamında yapılması gerekenler:

• Yeni yük profiline göre kondansatör gücü hesaplanması: Mevcut kompanzasyon panosuna yeni kademeler eklenir veya pano tamamen yenilenir.
• Dinamik kompanzasyona geçiş: Hızlı değişen yüklerde (robotlar, CNC, presler) statik kompanzasyon yetersiz kalır. Dinamik (tristör kontrollü) kompanzasyon ile anlık reaktif güç takibi yapılır.
• Harmonik filtre eklenmesi: Güç artışı ile birlikte frekans invertörleri, servo sürücüler ve UPS'ler harmonik bozulmayı artırır. Harmonik filtreler ile THD (Toplam Harmonik Bozulma) %5'in altına düşürülür, aksi halde kondansatörler aşırı ısınarak arızalanır.
• Enerji analiz cihazı entegrasyonu: Cosφ, harmonikler, güç kalitesi parametreleri sürekli izlenir, anormal durumlarda alarm üretilir.

Şantiye elektrik aboneliği, inşaat süresince geçici olarak kullanılan, genellikle yüksek güçlü (vinç, beton pompası, kaynak makineleri) ve üç fazlı bir abonelik türüdür. İnşaat tamamlanıp yapı kullanma izin belgesi (iskân) alındıktan sonra şantiye aboneliği kapatılmalı ve kalıcı abonelik (mesken, iş yeri veya sanayi) açılmalıdır. Bu geçiş sırasında genellikle güç artışı da gerekir.

Süreç adım adım:

1. İskân belgesinin alınması: Belediyeden yapı kullanma izin belgesi temin edilir. İskânsız yapıya kalıcı elektrik aboneliği açılamaz.
2. Şantiye aboneliğinin kapatılması: UEDAŞ'a başvuru yapılır, sayaç sökülür, son fatura kesilir ve güvence bedeli iade alınır.
3. Kalıcı projenin hazırlanması: Yeni yapının mimari projesine uygun elektrik iç tesisat projesi hazırlanır. Bu proje, şantiye projesinden farklıdır; kalıcı kullanıma yönelik dağıtım panoları, sayaç odası, ortak alan aydınlatması, yangın algılama sistemleri gibi unsurları içerir.
4. Güç ihtiyacının belirlenmesi: Binada kullanılacak tüm ekipmanların (asansör, hidrofor, klima santrali, aydınlatma, daire içi yükler) toplam kurulu gücü hesaplanır. Bu değer, şantiye aboneliğinin gücünden genellikle daha düşük veya eşit olabilir. Ancak bağımsız bölüm sayısı fazla ise toplam güç artabilir.
5. Proje onayı ve kalıcı abonelik başvurusu: Yeni proje ile UEDAŞ'a başvurulur, enerji müsaadesi alınır, bağlantı anlaşması imzalanır, güvence bedeli ödenir ve sayaç bağlantısı yapılır.

Bursa'nın Osmangazi ilçesinde 30 daireli bir konut projesinde, şantiye aboneliği 100 kVA iken, kalıcı abonelikte toplam sözleşme gücü (ortak alanlar + daireler) 250 kVA olarak belirlenmiş, yeni bir trafo merkezi kurulmuştur. Mir Elektrik, bu geçiş sürecini baştan sona yönetmiş, iskân alınır alınmaz kalıcı aboneliklerin devreye girmesini sağlamıştır.

Yeni trafo kurulumu, mevcut trafonun kapasitesinin talep gücünü karşılamadığı durumlarda veya orta gerilim bağlantısına geçiş yapılması gerektiğinde zorunludur. Koşullar şunlardır:

• Talep gücü > mevcut trafo gücünün %80'i: Trafo sürekli %80'in üzerinde yükleniyorsa, ömür kısalır ve aşırı ısınma sorunları başlar. Yeni trafo zorunludur.
• Kurulu güç 1000 kVA üzeri: Bu eşiğin üzerinde dağıtım şirketleri genellikle orta gerilim bağlantısı talep eder. Yeni OG/AG trafo merkezi kurulur.
• Mevcut trafo arızalı veya verimsiz: 20 yıl ve üzeri trafoların kayıpları yüksektir. Yenileme ile enerji tasarrufu sağlanır.
• Yangın yönetmeliği değişikliği: Eski trafo yangın yönetmeliğine uygun değilse (örneğin kapalı alanda yağlı tip trafo varsa) değişim zorunludur.

Yeni trafo kurulumu sırasında dikkat edilmesi gereken teknik detaylar:

• Trafo merkezi yerleşimi: OSB imar planına uygun, yangın yönetmeliğine göre ayrı bir odada veya dış alanda konumlandırılır. Kapalı alanlarda kuru tip trafo, açık alanlarda yağlı tip trafo tercih edilir.
• OG hücre seçimi: Giriş hücresi (yük ayırıcılı sigorta veya devre kesici), ölçü hücresi, çıkış hücresi ve koruma röleleri UEDAŞ şartnamesine uygun olmalıdır.
• Topraklama sistemi: OG tesisat için ayrı topraklama çukuru ve iletkenler projelendirilir. Topraklama direnci 1 ohm'un altında olmalıdır.
• Havalandırma ve yangın söndürme: Kapalı trafo merkezlerinde mekanik havalandırma ve otomatik yangın söndürme sistemi (Novec, FM200) zorunludur.

Güç artışı, sadece kapasite artışı değil, aynı zamanda enerji verimliliğini iyileştirme fırsatıdır. Aşağıdaki adımlarla enerji tüketiminde %10-30 tasarruf sağlanabilir:

• Enerji yönetim sistemi kurulumu (ISO 50001): SCADA veya enerji izleme yazılımları ile üretim hattı bazında anlık tüketim izlenir, anormal tüketimler tespit edilir, raporlama yapılır. Bursa'nın Nilüfer OSB'de bir otomotiv tesisinde SCADA kurulumu ile aylık 18.000 kWh tasarruf sağlanmıştır.
• LED aydınlatma dönüşümü: Eski tip metal halide veya floresan aydınlatmalar LED ile değiştirilir. %50-70 enerji tasarrufu sağlanır. Ayrıca hareket sensörleri ile kullanılmayan alanlarda aydınlatma otomatik kapatılır.
• Yüksek verimli motorlara geçiş (IE3/IE4): Eski motorlar IE3 veya IE4 verim sınıfındaki motorlarla değiştirilir. 100 kW'lık bir motorun IE4'e geçişi yıllık 15.000-20.000 kWh tasarruf sağlar.
• Frekans invertörlü sürücü uygulamaları: Pompa, fan, kompresör gibi değişken yüklerde frekans invertörleri ile hız kontrolü yapılır. %20-50 enerji tasarrufu elde edilir.
• Kompanzasyon ve harmonik filtre optimizasyonu: Reaktif cezaların önlenmesi ve harmoniklerin azaltılması ile kayıplar minimize edilir.
• Atık ısı geri kazanım sistemleri: Kompresörler, fırınlar ve soğutma sistemlerinden atılan ısı, kullanım sıcak suyu veya alan ısıtmasında değerlendirilir. Bu sistemlerin elektrik altyapısı güç artış projesine entegre edilir.

Enerji verimliliği yatırımları, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın verimlilik artırıcı proje (VAP) desteklerinden faydalanabilir. Mir Elektrik, güç artış projeleri ile birlikte enerji verimliliği etütleri ve teşvik başvuruları için de danışmanlık sağlamaktadır.

Güç artışı, elektrik tesisatındaki akım yoğunluğunu artırır. Bu durum, yangın riskini de beraberinde getirir. Yangın yönetmeliğine uygun olmayan tesisatlar, güç artışı sonrası ciddi tehlike oluşturur. Alınması gereken önlemler:

• FR/GS kablo kullanımı: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik gereği, kaçış yolları, yangın algılama sistemleri ve acil durum aydınlatmalarında alev geciktirici (FR) veya düşük duman sıfır halojen (LSZH) kablolar kullanılmalıdır. Güç artışı sırasında mevcut kablolar kontrol edilmeli, uygun değilse değiştirilmelidir.
• Yangın algılama ve ihbar sistemleri: Duman dedektörleri, ısı dedektörleri, yangın butonları ve otomatik ihbar sistemleri projelendirilmelidir. Özellikle trafo odaları, pano odaları ve yüksek yük bulunan alanlarda dedektör yoğunluğu artırılmalıdır.
• Kaçak akım koruma röleleri (RCD): 30 mA'lik kaçak akım röleleri insan koruması için, 300 mA'lik röleler yangın koruması için zorunludur. Güç artışı ile birlikte ana panolarda 300 mA'lik röleler kontrol edilmeli, eksik varsa eklenmelidir.
• Termal kamera ile periyodik kontrol: Devreye alma sonrası ve yılda bir kez termal kamera ile tüm pano, kablo bağlantı noktaları ve trafo kontrol edilmelidir. Aşırı ısınan noktalar tespit edilip giderilmelidir.
• Trafo odası yangın söndürme sistemleri: Kapalı trafo merkezlerinde otomatik yangın söndürme sistemleri (Novec, FM200, inert gaz) projelendirilmelidir. Yağlı tip trafolar için ayrıca taşma havuzu ve yağ toplama sistemi zorunludur.
• Acil durum aydınlatma ve yönlendirme: Güç kesintisinde devreye giren akülü aydınlatma armatürleri ve yönlendirme levhaları kaçış yollarında bulunmalıdır.

Bursa'nın Demirtaş OSB'de bir tekstil tesisinde güç artışı projesi kapsamında eski PVC kablolar FR kablo ile değiştirilmiş, yangın algılama sistemi yenilenmiş ve termal kamera kontrolleri periyodik hale getirilmiştir. Bu önlemlerle sigorta şirketi primlerinde %15 indirim sağlanmıştır.

Güç artışı ile birlikte tesise eklenen yeni ekipmanlar (özellikle frekans invertörleri, servo sürücüler, robotlar, UPS'ler) enerji kalitesini olumsuz etkileyebilir. Enerji kalitesi parametrelerinin korunması için:

• Harmonik analiz ve filtreleme: Güç artışı öncesi ve sonrası harmonik ölçümleri yapılmalıdır. THD (Toplam Harmonik Bozulma) değeri IEEE 519 standardına göre %5'in altında olmalıdır. Harmonik filtreler (pasif veya aktif) ile bu değer sağlanır. Aktif harmonik filtreler, anlık harmonikleri algılayıp ters fazda enjekte ederek THD'yi %2'nin altına düşürebilir.
• Gerilim regülasyonu: Güç artışı sonrası gerilim düşümleri yaşanabilir. Otomatik voltaj regülatörleri (AVR) ile gerilim ±%1 toleransta sabitlenir. Özellikle hassas elektronik cihazlar, boyahane kontrol üniteleri, tıbbi cihazlar için AVR zorunludur.
• Kısa süreli kesintilere karşı UPS: PLC, SCADA, boyahane kontrol üniteleri, sunucular gibi kritik yükler için UPS projelendirilir. UPS gücü, korunacak yükün toplam gücünün %20 fazlası olarak seçilir. Akü grubu, en az 15 dakika çalışma süresi sağlayacak kapasitede olmalıdır.
• Frekans stabilitesi: Şebeke frekansı 50 Hz ±%1 olmalıdır. Frekans dalgalanmaları jeneratör veya şebeke kaynaklı olabilir. Frekans invertörlü sürücüler ile motor hızları frekanstan bağımsız hale getirilebilir.
• Dengesizlik (unbalance) kontrolü: Üç faz arasındaki gerilim dengesizliği %3'ü geçmemelidir. Dengesizlik, motorlarda aşırı ısınmaya ve verim düşüklüğüne neden olur. Dengesizlik tespit edilirse yük dağılımı yeniden düzenlenir.

Bursa'nın Nilüfer OSB'de bir otomotiv tesisinde güç artışı sonrası harmonik analiz yapılmış, THD değeri %12 olarak ölçülmüştür. Aktif harmonik filtre kurulumu ile THD %3'e düşürülmüş, robotik hatlardaki arızalar %70 azalmıştır.

2026 yılı itibarıyla elektrik güç artışı projelerini etkileyen önemli mevzuat değişiklikleri:

• EPDK güvence bedeli güncellemeleri: 2026 yılı için mesken grubu 263 TL/kW, sanayi ve kamu grubu 746 TL/kW, tarımsal faaliyetler 354 TL/kW olarak belirlenmiştir. Bu bedeller, 1 Ocak 2026'dan itibaren geçerlidir.
• Yangın yönetmeliği uygulama genelgesi: 2025 sonunda yayınlanan genelge ile FR/GS kablo kullanımının denetimi sıkılaştırılmıştır. Güç artışı projelerinde mevcut tesisatta FR kablo kullanılmamışsa, güç artışı ile birlikte kablo yenileme zorunlu hale getirilmiştir.
• Yeşil OSB sertifikası kriterleri: Yeşil OSB sertifikasına sahip bölgelerde (Demirtaş OSB, Nilüfer OSB, Hasanağa OSB, Kayapa OSB, Bursa OSB) güç artış projelerinde enerji yönetim sistemi kurulumu ve yenilenebilir enerji entegrasyonu teşvik edilmektedir. ISO 50001 belgesi olmayan firmaların güç artış başvuruları ek incelemeye tabi tutulmaktadır.
• Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği değişikliği: 2025'te yapılan değişiklikle, topraklama direnci ölçümlerinin yetkili laboratuvarlar tarafından yapılması ve raporlanması zorunlu hale gelmiştir. Güç artışı projelerinde topraklama raporu sunulmalıdır.
• Sayacın uzaktan okunması (AMI) zorunluluğu: 2026 itibarıyla tüm yeni ve güç artışı yapılan aboneliklerde akıllı sayaç (AMI) takılması zorunludur. Sayaç odası projelerinde haberleşme altyapısı (GSM, PLC, RF) dikkate alınmalıdır.

Mir Elektrik Proje Ofisi, tüm mevzuat değişikliklerini yakından takip etmekte ve projeleri %100 güncel mevzuata uygun hazırlamaktadır. Bursa'nın 17 ilçesinde ve 10 OSB'sinde, yasal uyumluluğu garanti eden güç artış projeleri sunuyoruz.